Makaleler

Gelin birlikte çözüm bulalım!

Online randevu almak için tıklayın

Disleksi ve Akici Okuma

DISLEKSI ve AKICI OKUMA

Akici okuyamama sorunu hemen hemen tüm disletik çocuklarin içinde bulunmus oldugu olumsuz bir durumdur. Genellikle bu özellikleri onlarin sinif içerisinde çok çabuk desifre olmalarina sebep olmaktadir. Ögretmenlerinde onlar için ilk söyledigi seylerden bir tanesidir. Bir enstrümanin akici ve pürüzsüz çalinmasi nasil kulaga hos geliyorsa ayni durum okumadaki akicilik içinde geçerlidir. Akici bir okuyucu her kelimede durmak,düsünmek,yordamak zorunda degildir. Aksine kelimelerin çogu otomatik olarak okunabilir. Akici okuma anlama arasindaki en önemli köprüdür.

Disletik bir çocugu nasil akicilik anlaminda tesvik edebilirsiniz? 

Ebeveynler öncelikle akici okuma için çocuklarina dikkat konsantrasyon fonem farkindaligi, kelime haznesi vb. konularin islendigi özel egitim destegi aldirmakla ise baslamalidirlar. Bu sürecin yaninda anne ve babalar evsel çalismalarinda birkaç basit ve eglenceli etkinlik yoluyla akici okumada yol katedebilirler. Örnegin; 

Esli Okuma Teknigi 
Akiciligi gelistirmek için en kolay ve en iyi yolu çocugunuzla eslesmis okuma yapmaktir. Eslestirilmis okuma sesli olarak sirayla okuma yapma çalismasidir. Bu teknik sirasinda çocugunuzun okunan yerleri gözüyle takip etmesini saglamaniz gerekmektedir. Okunan sayfa bu teknikte tekrar okunur. Ya da ayni paragraf sirayla tekrar okunur. Bu teknik sirasinda çocugunuzun kisik ve tedirgin sesinin her defasinda daha da yükselecegini göreceksiniz. 

Yeniden okunan Gözde Kitap Teknigi 
Anne ve babalar okuma akiciligini gelistirmek için çocugun hizla okuyacagi bir kitap belirleyip (bunu yaparken yazilarin az ve büyük puntolarla belirginlestirilmis olmasi tercih sebebi olacaktir) bu favori kitaplari tekrar tekrar okunmasi için çocugun tesvik edilmesi, bu teknigin uygulanmasini saglamaktadir. 

Bu okuma sirasinda çocugunuzun her defasinda daha hizli ve akici okuyacagini fark edeceksiniz. Herseyden önemlisi çocugunuz bu durumu farkettiginde her sey onun için daha bas edilebilir olacak ve cesaretlenecektir. 

Kayit Teknigi 
Okuma pratigi ve akicilik olusturmak için baska eglenceli bir teknikte çocugunuzun kendi sesinden sesli kitaplar olusturabilirsiniz. Bunu telefonunuzla ya da ses kayit cihazlariyla kolaylikla yapabilirsiniz. Bu ses kayitlarini ailenizle ve arkadaslarinizla paylasmaniz çocugunuzun motivasyonunu arttiracaktir.


Kelime Analizi Teknigi 
Bu teknik çocugunuzun okumus oldugu parçalardan zorlandigi kelimelerin seçilerek önce harflerin kodlanarak okunmasi, daha sonra kelimelerin hecelerine ayrilmasi ve okunmasi kelimedeki sesli ve sessiz harflerin belirtilmesi ve ardindan hizli bir sekilde okunmasi asamalarindan ibarettir. Günde yapacaginiz 3-5 kelime çocugunuzun kelime bankasinda damlaya damlaya göl olacaktir. 

Kelimeleri Kutucuklara Almak 
Bazi disletik çocuklarin görsel algilanmalari çok gelismis olabilmektedir. Eger çocugunuzun görsel algisinin güçlü oldugunu düsünüyorsaniz seçmis oldugunuz kelimeleri harflerin yükseklik ve alçaklik sekillerine göre kutucuklara aldirabilirsiniz. Disletik çocuk kutu içerisine almis oldugu kelimenin yazilisini bir resim gibi algilayacak ve her defasinda karsilastigi kelimeyi hecelemeden hizli bir sekilde okuyabilecektir. 

Kelime Genisletme ve Cümle Genisletme Teknigi 
Çocugunuzla evde rahatlikla yapabileceginiz bu teknikte her defasinda kelimeyi ve cümleyi ayri kelime ya da ayri sesler kullanarak genisletmek genel amaçtir. Bunu yaparken her hece ve kelime için renkli kalemler kullanmaniz iyi olacaktir. 
Örnegin; 
Bak 
Bakma 
Bakmak 
Bakmakta 
Bakmaktalar 
Çorba 
Çorba pisirdi. 
Babasi çorba pisirdi. 
Alinin babasi çorba pisirdi. 

Ulama Teknigi 
Biz buna sarhos okuma da diyoruz. Bu teknikte okunan heceden sonraki hece için çocuga zaman kazandirma genel amaçtir. Bunun için her hece olmasi gerekenden daha fazla uzattirilarak okutulur. Oldukça ise yarayan önemli bir tekniktir, eglenceli tarafi çocuklari cezp eder. 

Fonem Farkindaligi Teknigi 
Oturma odanizda bulunan esyalar ya da çocugunuzun oyuncaklarindan baslayabileceginiz bir çalismadir. Nesnelerin isimlerinin baslangiç ve bitis seslerinin soruldugu ve söylendigi fonem farkindaligini müthis gelistiren bir çalismadir.Disletik çocuklarda fonem farkindaliginin olusmasi akici okumasi için çok önemlidir. 


Alfabe Tekrari: 
Sembollere bagli seslere ani tepkiler verememe disletik çocuklarin en önemli handikaplarindandir. Evde yapacaginiz alfabe kartlarini günde en az bir kez kodlayarak hizli olarak ters ve düz sekilde A-Z Z-A olarak okutun. Çocugun sembollere bagladigi sesleri hizli ve otomatik çikarmasini kolaylastiracaktir. 

Tempo Tutma 
Okuma faaliyeti sirasinda her hece için ellerimizi çirparak ya da masaya vurarak tempo tutmak hece bölme islemini kolaylastiracaktir.Unutmayin disletikler kinestetik olarak iyi ögrenirler. 

 


Tek Kelime 
Okuyacaginiz parçada birlikte belirleyeceginiz ve sik tekrar eden bir kelime belirleyin.Belirlenen kelimeyi okuma sirasinda çocugunuz okusun,takip etme isi de onda olsun. Bu onun sirali dikkatini, takip yetenegini gelistirecek,belirlenen kelimeyi okudukça da motivasyonu artacaktir. Daha sonra kelimeleri fazlalastirabilirsiniz. 

Koro Okuma 
Koro okuma tüm ögrencilerin uygun bir okuma parçasini yüksek sesle beraberce okumalaridir. Koro okuma ögrencilerde özellikle de disletik ögrencilerde akicilik, özgüven ve motivasyon olusturmamiza yardimci olur. Disletik Ögrencilerin çogu sesli okuma sirasinda stres ve kaygi davranislari gösterir, birlikte sesli okuma oldugunda ise bu durumlari ortadan kalkar ve daha iyi performanslar sergileyebilirler.Bu teknik ayni zamanda beraber hareket edebilme,zamanla,takim bilinci gibi durumlari da destekler.


Vurgu Takliti
tiyatro izlerken yada siir dinlerken buradaki vurgular ve bu vurgularin anlami nasil etkiledigi üzerinde duralim.Bir cümleyi kizgin ,mutlu,korkmus vs.çesitli vurgularla söyleyelim .Bana bir elma ver gibi siradan bir cümleyi sakin,kizgin,korkmus;farkli vurgulamalarla tekrar edelim .Bu çalismalar daha sonra benim söyledigim cümlenin vurgusu nedir gibi sorularla pekistirilebilir. 

YANLIS AVCISI
Birlikte okurken çocuktan yanlisimizi bulmasini isteyelim .Arada bir sözcük ,satir atlayarak ,yanlis okuyarak(Ali,esyalarini davuluna yerlestirdi ve hava alaninin yolunu tuttu )yada saçmaliklar yaparak (Ahmet artik hazirdi ,ayagina eldivenini de geçirince evden çikacakti)çocugun isitsel dikkatini uyanik tutmaya çalisalim 
Yemek ve ona dair her sey çocuklar için bir zevktir.

Yemek yaparken çocugunuza vereceginiz tarif sayfalarini size sirasiyla okumasini saglayabilirsiniz sizde çocugunuza her adimin dikkatli ve sirasiyla yapilmasi gerektigi konusunda bilgiler verebilirsiniz bu planli, programli ve ölçülü olma konusunda çocugunuza isik olacaktir, ayni zamanda çocugunuzun okuma aliskanligini ve performansini olumlu etkileyebilecegi gibi dayanisma ve yardimlasma duygularini da tetikleyecektir.

isim” Oyunu
çocugunuzun harflerle düsünmesine yardimci olmak için oglunuzun yada kizinizin ismini söyleyerek “isim” Oyunu oynayabilirsiniz. Tamamen bas harflerle düsünmeye yarayan bir oyun. Örnegin, “Senin adin Mert. Bir bitki olsaydin ne olurdun? Bir hayvan olsaydin ne olurdun? Bir ev esyasi olsaydin ne olurdun? Bir ülke olsaydin ne olurdun?” gibi sorular sorun. Sorulara çocugunuzun isminin bas harfi ile baslayan yanitlar bulmasini isteyin. Bu oyunu, her seferinde farkli bir isim söyleyerek oynayin. Sikilacagi zamani verimli geçirmis oluyoruz.

Etiketler

Yorumlar