Makaleler

Dikkat Eksikligi Olan Çocuklara Nasil Yardimci Olabiliriz?

Dikkat Eksikligi Olan Çocuklara Nasil Yardimci Olabiliriz?

Dikkat eksikligi olan çocuklar, okulda, ögrenmede sorun yasayabiliyor. Bunlari çözmek mümkün. Yapilmasi gereken bu çocuklarin özel bir durumlari oldugunu kabul etmek ve anne-baba ve ögretmen olarak bu duruma uygun davranmak.

Gelin birlikte çözüm bulalım!

Online randevu almak için tıklayın

Dikkat Eksikligi Olan Çocuklara Nasil Yardimci Olabiliriz?

Asagidaki 50 kural ögretmenlere dikkat eksikligi olan çocuklara derslerde nasil yardimci olabileceklerini gösteriyor.

Bu kurallari anne babalar olarak bizler de okula destek olmak ve çocuklarin evdeki ögrenme süreçlerini hizlandirmak için kullanabiliriz.

1. Her seyden önce, ögrencinizin yasadigi sorunun, dikkat eksikligi oldugundan emin olmalisiniz. Teshis koymak dogal olarak ögretmenlerin isi degildir ancak bu konuda anne babayi yönlendirebilirsiniz. Çocuga iyi ve dogru bir teshis konuldugundan emin olana kadar da soru sormaya devam etmelisiniz. Bütün bu asamalar sizin sorumlulugunuz degildir: ancak anne babaya destek olabilirsiniz.

2. Size yardimci olabilecek kaynaklari harekete geçirin. Eger sinifinizda birden fazla dikkat eksikligi olan çocuk varsa çok yorulursunuz. Okulun ve anne babalarin destegini isteyin. Bir sorun ortaya çiktiginda danisabileceginiz, bu konuda bilgili bir profesyonelle – psikiyatrist, psikolojik danisman, okul psikologu, çocuk doktoru – isbirligi yapmalisiniz. Bu konuda size yardimci olacak kisinin ünvani degil, bu konuda ne kadar bilgisi oldugu, dikkat eksikligi olan kaç çocukla ilgilendigi ve sade, öz konusabilmesi önemlidir. Anne baba ile sürekli iletisim kurarak onlarin da ayni hedefler için çalismasini saglamalisiniz.

3. Kaldirabileceginiz yükün sinirlarini bilin. Yardim istemekten çekinmeyin. Bir ögretmen olarak bu konuda uzman olmaniz beklenemez.

4. Çocugun kendisine, ona nasil yardimci olabileceginizi sorun. Dikkat eksikligi olan çocuklarin sezgileri genellikle çok gelismistir. Eger nasil daha iyi ögrenebilecekleri kendilerine sorulursa bunu anlatmaktan çekinmezler; ama bu bilgiyi gönüllü olarak anlatmaktan çekinirler çünkü anlatacaklari yöntem genellikle sira disidir. Bu yüzden ögrencinizle bas basa oturun ve nasil daha iyi ögrenebilecegi konusunda onun fikirlerini ögrenin. Bir çocugun en iyi ve kolay nasil ögrenebilecegi konusundaki en büyük “uzman” yine kendisidir ama ne yazik ki çogu zaman fikirleri ya duymazdan gelinir ya da hiç sorulmaz.

5. Ögrenmenin duygusal yönünü göz ardi etmeyin. Bu çocuklar siniftaki faaliyetlerin eglendirici yönünü bulmak, basarisizlik ya da beceriksizlik yerine basarili olmanin tadina varmak, korku ya da sikinti yerine heyecan yasamak ihtiyacindadirlar. Siniftayken çocugun yasamakta oldugu duygulari gözlem altinda tutmak gereklidir.

6. Dikkat eksikligi olan ögrenciler düzenli ortamlara ihtiyaç duyarlar. Kendi baslarina iç dünyalarini düzenleyemedikleri için dis dünyalarinin baskalari tarafindan düzenlenmis olmasini gereksinirler. Listeler yapin. Ne yapacaklarini unutan ya da bilemeyen çocuklar bu listeleri çok faydali bulacaklardir. Onlarin hatirlatilmaya; prova yapmaya; tekrar yapmaya; yönlendirilmeye; sinirlar konulmasina ve düzene, ihtiyaçlari vardir.

7. Kurallari yazin ve her dakika göz önünde olacagi bir yere asin. Çocuklar kendilerinden ne beklendiginden emin olduklarinda, çevrelerindeki kisilere daha fazla güven duyacaklardir.

8. Islerin nasil yapilmasi gerektigini tekrarlayin, yazin, söyleyin, tekrar tekrarlayin. Dikkat eksikligi olan kisiler direktifleri bir kereden fazla duymak ihtiyacindadirlar.

9. Sürekli göz göze gelmeye çalisin. Dikkat eksikligi olan bir ögrenci ile göz göze gelerek, onu “daldigi alemden” geri getirebilirsiniz. Sik sik tekrarlayin.

10. Dikkat eksikligi olan ögrencinizi size en yakin noktaya oturtun. Böylece dalip gitmeye meyilli ögrencinizin dikkatini her an üzerinizde tutabilirsiniz.

11. Sinirlar koymaktan çekinmeyin. Sinirlar çocuklara ceza vermek için degil onlari rahatlattigi ve çevrelerine güven duymalarini sagladigi için konur. Sinir koymayi sik sik, sizden bekledigi gibi, vaktinde ve yalin bir biçimde yapmaya çalismalisiniz.

12. Önceden belirlenmis bir programa dakik bir biçimde sadik kalmasini saglayin. Bu programi tahtaya ya da ögrencinin sirasina yapistirabilir ve sik sik bakmasi için uyarabilirsiniz. Eger programda bir degisiklik yapmak durumunda kalirsaniz ki ögretmenler bundan pek hoslanirlar; ögrencinizi uyarin ve hazirlayin. Dikkat eksikligi olan çocuklar için haber verilmemis bir degisime uymak çok zordur. Degisiklikleri uzun zaman önceden haber vermeyi ihmal etmemelisiniz.

13. Okul sonrasinda yapmasi gerekenleri yazmasi için yardimci olun. Böylece, dikkat eksikligi olan çocuklarin en büyük özelliklerinden birinin önünü alabilirsiniz: ERTELEME.

14. Mümkünse, belli bir zaman içinde bitirilmesi gereken sinavlar yapmayin. Sinavlara zaman koymanin egitsel bir degeri zaten yoktur ve belirli bir zaman içinde bitirilmesi gereken sinavlar dikkat eksikligi olan çocuklara bildiklerini gösterme firsati vermez.

15. Dikkat eksikligi olan ögrencinizin arada bir siniftan çikmasini saglayarak – sinif disinda bir is yaratarak- bir emniyet sübabi olusturun: Eger, bunu sinifin kurallari içine oturtabilirseniz o zaman çocuga sinifta kalip “kendini kaybetmek” yerine; bir sans vermis olursunuz ve ayni zamanda da kendini izleme ve kontrol etmeyi ögretirsiniz.

16. Ödevleri kontrol ederken, miktardan çok ödevin kalitesine bakin. Dikkat eksikligi olan çocuklar genellikle omuzlarina fazla yük alamazlar. Ögrenmeye devam ettikleri sürece buna izin verilmelidir. Diger çocuklar kadar çok bilgi ögrenebilirler ama kimi zaman onlarin yapabilecegi kadar ödev yapamazlar.

17. Çocugun neler ögrendigini sik sik kontrol edin. Dikkat eksikligi olan çocuklar için bu tür kontroller çok yararlidir; çalismaya devam eder, kendilerinden neler beklendigini bilir, hedeflerine ulasip ulasmadiklarini gözlemleyebilir ve cesaretlenirler.

18. Büyük projeleri, küçük ve bitirilmesi kolay parçalara bölün. Bu kural, Dikkat eksikligi olan çocuklarin ögrenimlerindeki en hayati kuraldir. Büyük projeler Dikkat eksikligi olan ögrencileri hemen yildirir ve “Ben- bunu- bitirmeyi -asla- basaramam” demelerine neden olur. Oysa büyük bir isi kolayca basarilabilir küçük parçalara bölmek, onlari ürkütmeyecektir. Bu çocuklar genellikle sandiklarindan daha fazlasini basarabilirler. Ögretmen böylece çocuga kendini kendine ispatlayabilmesi için yardimci olur. Özellikle küçük çocuklarda bu yöntem, basarisizlik korkusuna kapilan çocuklarin yasadiklari öfke nöbetlerinin de önüne geçer. Daha büyük çocuklarda ise genellikle yerlesmis olan, yenilgiyi bastan kabullenmek olgusunun önüne geçer.

19. Sinifta sakaci, alisilmisin disinda, neseli biri olmaya çalismalisiniz. Dikkat eksikligi olan çocuklar, eglenceye bayilirlar ve hemen katilirlar. Bu da dikkatlerini toplamalarina neden olur- hem çocugun hem de sizin. “Tedavileri” sirasindaki hayatlari bastan sona düzen, program, listeler ve kurallar gibi sikici seylerle doludur. Oysa siz Dikkat eksikligi olan ögrencilerinize; bunlari uygulamak için sizin sikici bir ögretmen ya da onlarin sikici ögrenciler olmasinin sart olmadigini göstermelisiniz. Arada bir biraz nese ölçüsünü kaçirabilirseniz bunun çok yardimi oldugunu göreceksiniz.

20. Bu arada çocuklari fazla heyecanlandirmaktan da kaçinmalisiniz. Unutmamalisiniz ki Dikkat eksikligi olan çocuklar kaynamakta olan süt tenceresine benzerler, kasla göz arasinda tasarlar. Atesi hemen söndürebilmek için sütten gözünüzü ayirmamak gerekir.

21. Çocugun basarilarini yakalamak ve övmek için hep tetikte olun. Dikkat eksikligi olan çocuklar, o kadar fazla basarisizlik yasarlar ki, verebileceginiz her türlü olumlu tepkiye ihtiyaçlari vardir. Göz ardi edilmemesi gereken diger bir nokta da; bu ögrencilerin övgüye çok olumlu tepki verdikleridir. Cesarete, çok ama çok ihtiyaçlari vardir. Sanki övgüyle büyür ve gelisirler. Övgü almadiklari durumda siner ve içlerine kapanirlar. Dikkat Eksikliginin en fazla zarar verdigi alan, çocugun kendine olan güvenidir. Onun için bu çocuklari övgü ve cesaretle beslemeyi unutmayin.

22. Dikkat eksikligi olan çocuklarin en büyük sorunu hatirlayamamaktir. Hatirlamalarina yardimci olabilmek için onlara küçük hileler ögretin. Ögrenme zorlugu yasayan çocuklar alanindaki çalismalari ile en önemli uzmanlardan biri olan Dr.Mel Levine, Dikkat eksikligiolan çocuklarin “canli hafiza” ya da baska bir deyisle: hafiza sofrasindaki mevcut yer konusunda sorunlar yasadigini belirtmektedir. Akliniza gelebilecek her türlü hile – ipuçlari, kafiyeler, kodlar ve benzerleri- hafizanin gelistirilmesine yardimci olacaktir.

23. Ögretirken konu basliklarini kullanin, ana fikir çikarmayi ögretin. Bu konular dikkat eksikligi olan çocuklar tarafinda kolay ögrenilmezler ancak bir kez ögrendiler mi ögrendiklerini sekillendirebilirler. Bu yöntem, çocuga ögrenmeyi basardigi bilgilerin gerekli oldugu duygusunu da asilayacaktir. Çünkü genellikle ögrendiklerinin gereksiz, hiç kullanmayacaklari bilgiler oldugu yönünde inançlari vardir.

24. Neler söyleyeceginizi söylemeden önce anons edin, sonra söylemek istediginizi söyleyin. Dikkat eksikligi olan çocuklarin çogu daha ziyade duyduklarini degil gördüklerini daha çabuk ögrendikleri için; eger söylemekte oldugunuzu tahtaya da yazarsaniz çok yardimci olursunuz. Bu tür bir egitim, bilgileri hiç silinmeyecek sekilde çocuklarin akillarina kaydedecektir.

25. Talimatlarinizi basitlestirin. Seçilecek siklari basitlestirin. Zamanlamayi basitlestirin. Basit cümleleri kavramak daha kolaydir. Ama renkli cümleler kullanin, renkli bir dil dikkat toplamaya yardimci olur.

26. Çocuklarin kendilerini degerlendirebilmeleri için onlara yardimci olun. Dikkat eksikligi olan çocuklar kendilerini degerlendiremezler. Çogu zaman nasil davrandiklarinin ya da bulunduklari noktaya nasil geldiklerinin farkinda degildirler. Onlara bu bilgiyi yapici bir tavirla aktarin. Söyle sorular sorabilirsiniz; “Simdi ne yaptiginin farkinda misin?”,”Bunu baska bir sekilde söyleyebilecegini biliyor musun?” ya da “Sen öyle dediginde, arkadasinin neden üzüldügünü biliyor musun?” Kendi kendini tanimasina yardimci olacak sorular sormayi denemelisiniz.

27. Ondan beklediklerinize açiklik kazandirin

28. Davranislarin yönlendirilmesini saglamak için daha büyük çocuklarda puanlama sistemi ve daha küçük çocuklarda ödüllendirme sistemi gelistirin. Dikkat eksikligi olan çocuklar için ödül almak ya da saptanan hedeflere ulasmak çok önemlidir.

29. Eger çocuk sosyal isaretlerden – vücut dili, ses tonu, zamanlama ve benzerleri- anlamiyorsa; o zaman tedbirli bir sekilde bunlari anlamayi ona ögretmelisiniz. Örnegin; “Sen kendi hikayeni anlatmadan önce arkadasininkini bir dinle bakalim” ya da “Karsindaki ile konusurken onun gözlerine bakmaya çalismalisin”. Dikkat eksikligi olan çocuklarin çogunlugu bencil ya da farkli olarak damgalanirlar ama onlarda eksik olan baskalari ile düzeyli iletisim kurma becerisidir. Bu beceri çocuklarda dogustan olmaz ama ögretilebilir ya da yönlendirilebilir.

30. Sinav tamamlamayi ögretin.

31. Isleri oyun sekline getirin.

32. Çocuklari çifter ya da üçer gruplar halinde ayirin. Birlikte çalisabilecek grup seklini bulana kadar denemekten vazgeçmeyin.

33. Grubuna bagli kalmasina dikkat edin. Dikkat eksikligi olan çocuklar bir gruba ait olmak ve islev sahibi olmak ihtiyaci duyarlar. Yapacak bir isleri oldugu sürece, yaptiklari ise odaklanirlar ve hayale dalmazlar.

34. Olanak buldukça çocuga sorumlulugunu verin. Sirt çantasini nereye koymasi gerektigini hatirlayabilmesi için kendi kendine bir yöntem bulmasini saglayin. Nelere ihtiyaci oldugunu ona dikte etmek yerine sizden yardim istemesini bekleyin.

35. Evden-okula-eve bir ödev defteri tutturun. Bu yöntem ev ile okul arasinda sürekli bir iletisim saglanmasi için en geçerli yöntemdir.

36. Günlük karne sistemi gelistirin. Çocuk küçükse karne eve gitmeli daha büyükse direkt olarak çocuga okunmalidir. Günlük karne disiplin amaçli degil ama cesaret verici olmalidir.

37. Alarmi olan saatler, çocugun kendini zamanlamasi için çok yardimcidir. Örnegin; ilacini almayi hatirlayamayan bir çocuk eger alarmli bir kol saati takarsa ya da çalisma saatinde masasina bir saat konursa, zamanin nereye gittigini görmesi çok yararli olacaktir.

38. Dikkat eksikligi olan çocuklar, neler olacagini önceden bilmek ve kendilerini hazirlamak ihtiyacindadirlar. Eger aniden ne yapmalarini gerektigini bilmedikleri bir zaman dilimi ile karsi karsiya kalirlarsa süt tenceresi kaynayip tasacaktir.

39. Övün, sirt sivazlayin, onaylayin, cesaret verin, umutlandirin.

40. Daha büyük çocuklara, ögrendiklerini daha sonra hatirlayabilmek için küçük notlar yazmalarini önerin. Notlara yalnizca kendilerine söylenenleri degil kendi düsüncelerini de eklemeleri yararli olur. Bu yöntem söylenenleri daha dikkatli dinlemelerine neden olacaktir.

41. Dikkat eksikligi olan çocuklarin çogu el yazisiyla yazi yazmakta zorlanirlar. Bu yeteneklerini gelistirebilmeleri için alternatifler yaratin. Örnegin daktilo yazmayi ögrenmesini önerin ya da yazili sinav yerine sözlü sinav yapin.

42. Bir senfoniyi yöneten bir orkestra sefi gibi davranin. Orkestranin senfoni baslamadan önce dikkatini toplamasini saglayin. (Bunun için sessizlik ya da el çirpma yöntemini kullanabilirsiniz) Sinifin degisik bölümlerine elinizle sinyaller vererek notalari zamaninda çalmalarini saglayin.

43. Olanak buldukça, birlikte çalisabilmeleri için onlari her ders için bir çalisma arkadasi seçmeye ve telefon numarasini yazmaya tesvik edin.

44. Çocugun arkadaslari tarafindan damgalanmasini önlemek için, sinif arkadaslarina durumu açiklayin ve normal davranmalarini saglayin.

45. Anne babayla sik sik görüsün. Onlarla yalnizca sorun ortaya çiktiginda görüsmekten kaçinin.

46. Evde yüksek sesle kitap okumasini önerin. Sinifta, olanak buldukça yüksek sesle okuyun. Çocugun tek bir konu üzerinde odaklanma aliskanligi kazanmasina yardimci olun.

47. Tekrarlayin, tekrarlayin, tekrarlayin.

48. Hem çocuk hem yetiskin Dikkat eksikligi tedavisinde en etkili yöntem; bol miktarda spor yapmaktir. Sportif faaliyetler, enerjinin fazlasini kullanmayi, dikkati tek bir noktaya yogunlastirmayi ve hormonlarin ve beyin hücrelerinin uyarilmasini saglar. Basketbol, voleybol ya da futbol gibi takim sporlarini ya da yüzme, ip atlama ve kosma gibi kisisel spor faaliyetlerini tesvik edin.

49. Büyük çocuklarla, sinifa girmeden önce, ögretilecek konulari tartismak; stres faktörünü azaltacaktir.

50. Her an kivilcimlari yakalamaya hazir olun. Dikkat eksikligi olan çocuklar göründüklerinden daha yetenekli ve beceriklidirler. Yaratici güçleri, espri yetenekleri, neseleri ve kavrama kapasiteleri sinirsizdir. Gayet esnektirler. Yardimsever ve sefkatlidirler. Içinde bulunduklari ortama, kendilerinde var olan “o özel kivilcim” sayesinde hayat katarlar. Unutmayin, her gürültünün içinde bir melodi ve yazilmasi gereken bir senfoni vardir.

Etiketler

Yorumlar