Konusma- artikülasyon bozukluklari

TANIM:

     Konusma dilindeki sesler, nefesin ses  bantlarini titrestirerek yada titrestirmeden girtlaktan geçtikten sonra agiz ve burun boslugunda sekillenmis halidir.

     Konusma seslerini çikarma islemine söyleyis (artikülasyon) denir. Dinleyici konusma seslerini atlanmis, yer degistirmis, eklemeler ve çarpitmalar yapilmis gibi algiliyorsa söyleyis (artikülasyon) bozuklugundan bahsedilebilir.

NEDENLER:

Yapisal Nedenler:

·      Agiz içi, dudak, dil  gibi konusma organlarinin bozuklugu, (Dudaklarin yarikligi veya dudagin olagan disi gergin olmasi)

·      Dil kaslarinin normal isleyisten yoksun olmasi,

·      Dil bagi denilen baglantinin dil ucuna yakin olusmasi,

·      Damagin çok yüksek veya düz  olmasi,  damak yarikligi ve burunda et olmasi,

·      Çene kas ve sinirlerinin bozuklugu,

·      Isitme kaybi,

·      Zihinsel gerilik,

Görevsel Nedenler:

·      Konusma organlari tam ve saglikli oldugu halde, konusmada üstlendigi görevi tam ve saglikli olarak yerine getiremedigi durumlardir. Bu  durumlar çogunlukla ögrenme ve aliskanlikla ilgilidir.

·      Evde yabanci bir dil konusulmasi veya konusulan dilin yetersiz olmasi,

·      Konusmayi kazanma ve pekistirme döneminde çocukla ilgilenecek bir yetiskinin  olmamasi,

·      Çocuga konusmayi ögretmek için izlenilen yolun yanlis olmasi (baskici, elestirici tutumlar gibi).

Psikolojik Nedenler:

·      Çocugun zihin düzeyinin konusmayi zamaninda ve dogru kazanabilmesini engellemesi,

·      Çocugun duygusal bir çatisma içinde olmasi,

·      Ana baba arasinda geçimsizlik, maddi sorunlar, göç gibi sorunlar,

·      Çekingen ve utangaç kisilik,

·      Konusmanin kazanilmasi için gereken algiya sahip olmamanin yol açtigi ses bellegi ve ses ayirim gücünde zayiflik,

·      Konusmasinda sonradan gerileme olusan çocuklarda yapisal ve görevsel  bulgular normal olursa konusma özrünün nedenini psikolojik nedenlerde aramak gerekir.

BELIRTILER:

·      Çocuk ana dilinin bagimsiz veya bilesik sesleri dogru ve anlasilir sekilde çikaramiyorsa ve çikardigi sesler ayni yas grubundaki çocuklarin çikarmasi gereken seslerden farklilik gösteriyorsa,

·      Eger artikülasyon bozuklugu çocugun konusmasini anlasilmaz hale sokuyorsa ve konusma etrafin dikkatini yogun olarak çekiyorsa,

·      Belirti olarak ta degerlendirilebilecek  dört sekilde görülebilir: 

Atlamalar: Atlama yanlislarinda sözcüklerin yalniz bir kismi söylenir,

Örnek : hayvan -ayvan ,rehberlik -reberlik ,saat -sat ,araba -arba 

Yerine Koyma:Sözcügün basi ,ortasi  veya sonundaki bir sesin yerine baska bir ses kullanilir.

Örnek : Ari -ayi ,kitap-kipat , davul-dayul

Eklemeler:.sözcüklerdeki fazla sesleri içerir.

Örnek : Asagi-assagi ,atmis-altmis ,esek -essek, pencere -penicere ,saat- sahat ,

Çarpitmalar:Sesler tam dogrru olmamakla birlikte gerçegine yakindir. Ses, konusma dilinde olmayan  yeni bir ses olarak çikarilir.

Örnek : karagöz -kaxgöz ,ekmek -emme 

ARTIKÜLASYON BOZUKLUGUNDA ÖNERILER :

1.Nedenleri ortaya çikarmak. Çocugun probleminin giderilmesi için dogru bir tanilama gerekir. Tanilama ile birlikte nedenlerin ortaya çikarilmasi da önemlidir. Eger çocukta artikülasyon bozuklugunun nedeni yapisal bir bozukluksa, çogu tibbi tedavi ile düzeltilebilir, neden isitme engeline bagli ise uygun tedavi ve isitme araci kullanilir, zeka düzeyi düsük çocuklarda zeka seviyesine göre terapinin düzenlenmesi ve çocugun mevcut kapasitesinden en iyi sekilde yararlanilmasi gerekir, aile atmosferi ve duygusal uyumsuzluk gibi engeller için psikolojik çalismalar yapilmalidir.

2.Çocugun probleminin farkina vardirilmasi. Çocugun probleminin farkina vardirmak ve terapiye istekli hale getirmektir. Çocugun bozuk çikardigi sesler çocuk ve egitimcisi tarafindan beraberce listelenir. Böylece çocuk hangi sesleri çikaramadigini bilir ve bu seslerle çalisma yapacaginin farkina varir.

3.Özürlü sesin düzeltilmesi.

Artikülatör kaslar: çene-dudak-dil-agiz kaslari geregi gibi islemiyorsa;
· Yeni sesin konusmada kullanilir hale getirilmesi,
· Terapinin sona erdirilmesi ve vaka incelemesi,
· Üfleme çalismasi :Kibrit ,mum, söndürme ,kagit üfleme pervane döndürme,
· Sakiz çigneme çalismasi,
· Yalama çalismasi: Dudaklara reçel, bal gibi tatlilar sürülerek yalama çalismalari ile dil, dudak agiz kaslarinin gelismesinin saglanmasi,
· Islik çalma çalismasi,
· Dil yuvarlama çalismasi,
· Disleri birbirine vurma çalismasi,
· Dudaklarin enlemesine, uzunlamasina açilip kapanma çalismasi,

Daha sonra sesin düzeltilmesi için;
· Çocuk yanlis çikardigi sesin dogrusunu çok dinlemeli ,duymali sesin dogrusu isitme merkezinde yer etmelidir,
· Sesin çalismasi: Ele alinan yeni ses uyari, taklit, fonatik degistirme ve dogru sesli sözcükleri kullanarak ögretilebilir,
· Ayna karsisinda dogru sesi çikarma çalismasi,
· Hece çalismasi,
· Kelime çalismasi,
· Atasözleri ,deyimler gibi karmasik kelime çalismalari.
· Bu asamalar izlenerek aile, ögretmen ve terapistin yardimi ile artikülasyon bozuklugu olduguna karar verilen çocuklar konusmayi daha kolay ve kisa zamanda kazanabilir. Artikülasyonu olan her çocuk yardimla ve düzenli çalisma ile konusmasini düzeltebilir.

4 .Artikülasyon çalismasinin sonlandirilmasi.

Etiketler

Gelin birlikte çözüm bulalım!

Online randevu almak için tıklayın

Yorumlar