Baglanma ve Bagimlilik

Baglanma, bebek ile ona temel bakim veren kisi arasinda olusan bagdir. Bebeklerin babalarina, dedelerine, anneannelerine, babaannelerine ve hatta kardeslerine baglanma gelistirdikleri bilinmekle birlikte, temel (birincil) baglanma anne ile gerçeklesir. 

Bebek, annesine olan bagliligini gülümseyerek, aglayarak, annesini çagirarak, kizginligini ya da açligini belli ederek gösterir. Baglanmanin gelisimi için bebek ile anne arasindaki dokunmanin ve fiziksel temasin önemi kadar, annenin çocuguyla olan sosyal iletisimi ve empati kurmasi da oldukça önemlidir. Baglanmanin olusabilmesi için annenin, sicak ve güvenilir bir ortamyaratmasi gereklidir. Baglanma iliskisinin kalitesini ise bebek ile anne arasindaki iliskinin niteligi belirler.

Anne ile bebek arasindaki bag dogumdan itibaren baslayip eriskinlik döneminde birçok süreci (is, sosyal iliskiler, egitim vs.) etkileyen önemli bir unsurdur. Bebegin ihtiyaci duydugu anlarda annesinin destegini görüyor olmasi ona karsi güven olusturmaktadir. Aci çektiginde ya da aciktiginda tepkisini aglayarak ifade eden çocuk, bu sekilde anneye bir yardim çagrisinda bulunmaktadir. Bu sekilde anne bebek arasinda olusan bag bireylerin psikososyal gelisimini etkilemektedir. Annenin bebegiyle kurdugu bag güven çerçevesi içerisinde olmadiginda özellikte 3 yas ve sonrasi dönemlerde çocuk bunu protesto etmeye baslayacak ve anneden uzaklasmayi seçecektir. Baglanmanin saglikli bir biçimde saglanamadigi durumlarda çocuk kendi kendine yetmeye çalisacaktir. Bu yüzden çocuk kendi kabuguna çekilmeyi seçip kendisini terk edilmis ve yalniz hissedebilmektedir. Özellikle 2-7. ay arasinda anne-bebek arasindaki baglanma saglikli bir sekilde tamamlanmadiginda iki türde baglanma bozuklugu kendini gösterebilir: Tepkisel Baglanma Bozuklugu ve Ayrilik Kaygisi Bozuklugu.

Tepkisel Baglanma Bozuklugu

Tepkisel baglanma bozuklugu 5 yas öncesi dönemlerde kendisini göstermektedir. Annenin çocuguna yeterli ilgiyi ve destegi gösterememesinden dolayi çocuklar buna yönelik reaksiyonlar sergileyebilmektedir. Ebeveynleri tarafindan istismar edilen ve ihmal edilen çocuklarda görülme sikligi daha fazladir. Bununla birlikte annenin psikolojik ve duygusal sagligi da bu durumu etkileyen faktörler arasinda sayilabilir. Örnegin annede görülebilecek özgüven problemi, istenmeyen gebelik, dogum sonrasi depresyonu, erken yasta çocuk sahibi olma gibi durumlar bu bozuklugu tetikleyebilecek niteliktedir.

Tepkisel baglanma bozuklugunu olan çocuklarda asagidaki özellikler gözlenebilir:

·         Sosyal beceri yoksunlugu, içekapaniklik

·         Dürtü kontrolü zayifligi, olaylara ani tepkiler verme

·         Kurallara itaat etmeme

·         Olaylar arasinda neden-sonuç iliskisi kuramama, mantiksal çikarimlar yapamama

·         Hayvanlara zarar verme egilimi

·         Siddet, kan, ates ve ölüme ilgi gösterme

·         Dikkat daginikligi

·         Dil gelisimi ile ilgili problemler ve konusma bozukluklari

·         Empati kurma becerisi yoksunlugu

·         Yalan söyleme ve hirsizlik yapma egilimi

·         Göz temasi kuramama

·         Akranlarina ya da çevresine saldirgan davranislar gösterme egilimi

Tepkisel baglanma bozuklugunu iki türde incelenmektedir. Kenetlenmis tip: bu tipteki çocuklar annelerine arasinda güven olusturabilecek bir bag kuramadiklari için diger insanlarla da ayni iliski içerisinde olabileceklerini düsünürler. Bu çocuklarda sosyal ortamda görülebilen tutarsiz davranislar, içekapaniklik ve uzaklasma görülebilir. Kendisine ilgi ve sefkat gösteren kisilere saldirgan ya da asiri tepkili yaklasabilirler ve duygusal karsilik veremeyebilirler. Ketlenmemis tip: bu tipteki çocuklarda ayrim gözetmeksizin bag kurma durumu görülebilir. Sevgi, ilgi ve sefkat görebilecekleri herkesle bag kurabilirler. Bu yüzden büyüklerinin yaninda sevgi ve ilgi ihtiyaci göstermek adina gerileme davranisi sergileyebilirler.

Ayrilik Kaygisi Bozuklugu

Ayrilik kaygisi bozuklugu çocukluk döneminde yaygin olarak görülebilen bir bozukluktur. 18 yasina kadar sürebilen bu bozuklugun belirtileri sunlardir:

Özellikle ayrilik kaygisi bozuklugu görülen çocuklar için okul dönemi kritik bir önem tasir. Özellikle okul ortaminda görülebilecek olumsuz durumlar (ögretmenin tutumu gibi), ayrilik kaygisini tetikleyebilmektedir. Ayrica asiri korumaci ve denetleyici ebeveyn tutumu da ayrilik kaygisini arttirabilmektedir.

·         Anneden her ayrildiginda ya da ayrilma ihtimali söz konusu duydugunda çocugun asiri kaygi, öfke ve sikinti hissetmesi

·         Baglandigi kisilerin basina kötü bir sey gelecegi, bir kaza geçireceklerini ya da hastalanacaklarini düsünerek çocugun kaygi duymasi

·         Odada tek basina kalamama ve gece tek basina uyuyamama, bununla iliskili olarak gece korkularinin olmasi

·         Kaybolma ve kaçirilma korkusu

·         Tek basina bir yere gitme korkusu ve direnci

·         Sosyal ortamlara dahil olamama

·         Okula gitmek istememe. Okula gidecegi zaman hasta oldugundan yakinma

 

Etiketler

Gelin birlikte çözüm bulalım!

Online randevu almak için tıklayın

Yorumlar