Otistik Çocuklara Esleme Becerisinin Ögretimi

Otistik Çocuklara Esleme Becerisinin Ögretimi

Gelisim yetersizligi olan çocuklar, özellikle de otistik çocuklar, dikkati yöneltme ve farkli uyaranlari birbirinden ayirt etme becerisinde son derece sinirlidir. Öyle ki, onlarin görmediginden ya da isitmediginden bile kuskulanilabilir. Bu nedenle, çocuga belli nesnelerin adini ya da belli nesneleri isteme becerisini ögretmeden önce, bu nesneleri eslemek ve siniflamak ögretilmelidir. Esleme ve siniflama becerilerini kazanan çocuklar, farkli zamanlardaki olaylar arasindaki benzerlik ve farkliliklari yakalamada ya da ayni zamanda meydana gelen farkli olaylar arasindaki benzerlikleri ve farkliliklari yakalamada çok daha hizli ilerleme gösterirler. Ayrica, esleme ve siniflama becerilerinin ögretimi, göreli olarak kolaydir. Dolayisiyla, ögrenciler belli becerileri edindikçe ögretimden keyif almaya da baslarlar. Ancak, her zaman oldugu gibi, ögrenmede gözlenebilecek bireysel farkliliklara hazirlikli olmak gerekir. Esleme becerilerinin ögretimine, temel taklit becerilerinin ögretimiyle es zamanli olarak baslanabilecegi gibi, çocugun özelliklerine bagli olarak, öncelik taklide ya da eslemeye verilebilir. Eslemede bu ünitede yer alan becerilerin tümünde ölçütü karsilayan çocuklarda siniflama becerilerinin ögretimine geçilebilir. Eslemede ilerleyip de siniflamada zorlanan çocuklarda ise, siniflama becerilerinin ögretimi konusunda israrci olmayip, birkaç haftalik bir ara verip, bu arada diger beceriler üzerinde çalisip, daha sonra siniflama becerilerine geri dönmek önerilebilir.

Önce üç boyutlu nesneleri esleme, daha sonra ise iki boyutlu görsel uyaranlari esleme üzerinde durulacaktir. Esleme çalismalarinda masa üzerinde bir ya da birkaç uyaran sunulur ve bu uyaranlara örnek denir. Ögrencinin eline de bir uyaran verilir ve bu uyarana da es denir. Es uyaran, ya örnek uyaranin aynisidir; ya da benzeridir. Daha sonra ögrenciye ‘Esle´ yönergesi verilir ve çocugun esi örnegin yanina ya da üzerine koymasi beklenir. Yönergede nesnenin adindan hiç söz edilmez çünkü esleme becerilerinin ögretimi için alici dil becerileri önkosul degildir; ayrica, alici dil becerilerini gelistirmek gibi bir gizil amaç da güdülmez.

.Es Üç Boyutlu Nesneleri Esleme Esleme ögretiminin ilk asamasi için çocugun günlük yasamindan nesneler seçin. Örnegin; tabak, kasik, eldiven vb. Çocugun çok sevdigi araçlari ya da oyuncaklari kullanmaktan kaçinmak gerekir çünkü çocuk bunlari bir kez eline alinca birakmak istemeyebilir. Böyle durumlarda ise ögretim yapmak olanakli olmayacaktir. Çorap, terlik, eldiven gibi çift olarak kullanilan nesneler daha da uygun olabilir. Ayrica, tabak gibi birbirinin içine giren, külah gibi ters olarak masaya kondugunda birbirinin içine giren ve eldiven gibi birbirinin üstünde kolayca durabilen nesneler de çalisma sirasinda ek avantaj saglayacaktir. Böylece, çocugun elindeki nesneyi nereye birakacagini bilememesi gibi olasi sorunlar önlenecektir.

Es Iki Boyutlu Nesneleri Esleme Yukarida anlatilan süreci aynen izleyerek, resim esleme becerisini ögretin. Resimlerin zemin, materyal, boyut vb. özelliklerinin ayni olmasini saglayin. Çalismaya daha önce kullanmis oldugunuz bardagin, çorabin ve kasigin beyaz zemin üzerine ayni renklerle yapilmis resimleriyle baslayabilirsiniz. Giderek daha farkli nesnelerin resimlerini çalismaya dahil edebilirsiniz. Çocugun özelliklerine bagli olarak, en az 5x5, en fazla 10x10 santim büyüklügünde resimler hazirlayabilirsiniz. Resimlerin kalin karton üzerine yapistirilmasi ve kaplanmasi kullanimi kolaylastiracaktir.

Renk ve Sekil Esleme Yukaridaki süreçleri izleyerek, önce ana renklerin 5x5 santim boyutlarinda hazirlanmis kare kartlariyla çalisin. Ardindan da, bu renklerde üç boyutlu nesnelerle (örnegin, Lego parçalari, mandallar vb.) çalisin. Çocuklardaki renk edinim sirasini dikkate alarak, çalismaya kirmizi ve maviyle baslamak; daha sonra yesil ve sariya geçmek; bunlarda ölçütler karsilandiktan sonra portakal ve moru ele almak; siyah, beyaz, kahve ve pembeyi ise en sona birakmak önerilebilir.

Sekil eslemede 5x5 santim çapinda ya da yüksekliginde ve ayni renkte geometrik sekillerle çalisin. Çalismaya kare ve daire ile baslayin; daha sonra üçgeni, dikdörtgeni ve baklavayi ele alin.

Üç Boyutlu Nesnelerle Iki Boyutlu Temsillerini Esleme Masaya, daha önce kullanilmis olan bir resmi koyup, çocugun eline de bu resmin ait oldugu nesneyi vererek denemeyi baslatin. Üç boyutlu nesneleri eslemenin birinci asamasindaki süreci izleyerek ögretimi gerçeklestirin. Daha sonra masaya baska bir resim koyun ve çocuga da o resmin ait oldugu nesneyi verin. Ayni süreci izleyin. Son olarak ise, masaya her iki resmi de koyun ve çocuga resimlerden birine ait nesneyi verin. Tüm bu basamaklari yukaridaki açiklamalar dogrultusunda gerçeklestirin.

Nesneleri Siniflarina Göre Esleme Ayni Siniftan Es Olmayan Nesneleri Esleme Bu ögretim basamagi için ayni sinifa ait nesnelerin farkli örneklerini bulun. Örnegin; farkli boyutlarda, renklerde, sekillerde, materyallerde vb. tabaklar, kalemler, terlikler... Önceleri, birbirinden çok farkli olmayan es olmayan nesnelerle çalismak isinizi kolaylastiracaktir. Örnegin, bir metal çorba kasigi ve ayni cinsten bir metal tatli kasigi ya da bir bagcikli beyaz ayakkabi ve bir cirt-cirtli beyaz ayakkabi. Giderek nesneler arasindaki farkliliklari artirin. Örnegin, bir küçük kirmizi plastik kasik ve bir büyük metal kasik ya da bir kahverengi erkek ayakkabisi ve bir kirmizi kadin ayakkabisi. Bu basamakta önce ayni siniftan es olmayan üç boyutlu nesnelerle; daha sonra ise ayni siniftan es olmayan iki boyutlu resimlerle çalisilir.

Üç Boyutlu Nesnelerle Es Olmayan Iki Boyutlu Temsillerini Esleme Bu basamakta, daha önce kullanilmis olan nesneler ve resimler kullanilir. Masanin üzerine iki farkli sinifa ait iki resim konur. Çocuga da bu resimlerden birinin sinifindan bir nesne verilir. Örnegin, masaya bir kirmizi kalem resmi ve bir kulpsuz mavi bardak resmi konur; çocuga da bir sari kalem verilir. Çocuga ‘Esle´ denir ve ipuçlari yardimiyla çocugun kirmizi kalem resminin üzerine sari kalemi birakmasi saglanir. Resimlerin masadaki konumlari degistirilerek ve ipuçlari siliklestirilerek yeni denemeler yapilir. Çocuk 10´da 9 ipuçsuz dogru ölçütüne ulastiginda, masadaki diger resme karsilik gelen bir nesne (örnegin, kulplu yesil bardak) çocuga verilir ve ‘Esle´ denir´. Ayni islemlerle 10´da 9 ölçütü hedeflenir. Masadaki her resim için üçer yeni nesneyle daha çalisilmasi planlanabilir.

 

Gelin birlikte çözüm bulalım!

Online randevu almak için tıklayın

Yorumlar